معرفی و روشهای حرفه ای صید ماهی زردپر
ماهی زردپر(طلای زرین رودخانه های ایران) barbus capito
ماهی زردپر ایرانی با نام علمی barbus capito از خانواده بزرگ کپورماهیان است که در کشور ما دارای زیرگونه های متعددی میباشد.این گونه خاص دارای پراکندگی متنوعی در اقلیم های معتدل و سردسیری بوده و از سرچشمه رشته کوههای آرارات در شمال غربی و مصب رود عظیم ارس در استانهای آذربایجان غربی،شرقی واردبیل گرفته تا سرچشمه و مصب رود قزل اوزن از استان کردستان و زنجان و سرچشمه ها و تمامی رودهای جاری از فلات البرز که به دریای خزر منتهی میشوند و همچنین استانهای مازندارن،گیلان وگلستان و خراسان شمالی حضور داشته و قابل رویت است.
قدمت دیرینه حضور و سیر تکامل این گونه ی بومی در ایران باعث گردیده ماهی زردپر یکی از باارزشترین ذخایر بیولوژیکی رودخانه های کشورمان بشمار بیاید و بی شک لقب طلای زرین رودخانه های ایران برازنده نام ماهی زردپر است!
ماهی زردپر برخلاف ماهی کپور که خاستگاهش آبهای آرام و ساکن است ،در آبهای پرخروش و متلاطم با بستر سنگلاخی به تکامل رسیده است این ماهی به میزان اکسیژن و دبی آب و همچنین میزان املاح( بخصوص شوری و آهکی بودن آب) و تغییرات محیط زیستش بسیار حساس است.
در این پست قصد دارم تجارب شخصی خود را در صید ورزشی این ماهی پر شکوه برای علاقمندان به صید ورزشی ماهی زردپر به اشتراک بگذارم، امیدوارم مطالب ارائه شده در افزایش راندمان صید مفید واقع شود.
خاستگاه و مکانهای مناسب برای صید ورزشی ماهی زردپر:
همانطوری که قبلا" اشاره شد ماهی زردپر با توجه به روند سیر تکاملی و شکل گیری آنتومی منحصر بفرد خود در رودخانه های آب شیرین ، اکثرا" در مناطقی که دبی و اکسیژن آب در حد مطلوب باشد و دارای پوشش مناسب گیاهی و بستر سنگلاخی توام با موانع طبیعی با عمقی متوسط، جهت استتار و استراحت مستقر است.
دوستان نکات مهمی که در انتخاب صحیح مکان برای صید ماهی زردپر باید مدنظر داشته باشید به قرار زیر است:
1.ماهی های زردپر بیشترین تردد و تراکم را در پشت آبریزهای سرشار از اکسیژن آب بندها ، سدها و موانع طبیعی دارند.
2.زرد پرهای ترفه ای غالبا" در طول روز پشت بوته ها آبی ،سایه انداز درخت ها و درختچه ها،پشت سنگهای بزرگ و تنه درختان غرق درآب با عمق متوسط به استراحت می پردازند. همچنین در منتهی الیه پیچ آبهایی با دبی مناسب تردد ایده آلی دارند.
3. ساعات بامدادی و صبحگاهی و هنگام غروب اوج تغذیه این ماهی بوده و در این ساعات ماهیهای زرد پر جهت یافتن غذا استراحتگاه و مخفیگاه خود را ترک کرده و شروع به شکار و پمپاژ کردن بستر قلمروی خودشان می کنند.در این ساعات شما در تمام طول رودخانه و محل زیست ماهی که حائز شرایط مناسب باشد از شانس بالای برای صید برخوردار خواهید بود.
4.طبق تجارب و تحقیقات روی الگوی رفتار شناسی ،زردپرهای ترفه ای در مناطق عمیق و پر عمقی که جریان آب آرامی دارند کمتر تردد میکنند و بیشتر به مناطقی با عمق متوسط و حتی در صورت مناسب بودن بستر و دبی آب کم عمق علاقمندند.
5.ماهی زردپر به جزایر محصور درآب و نواحی که جریان آب با دبی مناسب دو شاخه میشود و به اصطلاح دوراهی های موجود در مسیر رودخانه ها علاقه وافری نشان می دهند و این مناطق بی شک راندمان صید مطلوبی را برا شما به ارمغان خواهد آورد.
تغذیه ماهی زردپر:
ماهی زردپر طی دوران رشد خود از جیره غذایی متنوعی برخوردار است،از بدو تولد تا یکسالگی به ترتیب جدول رشد از ریزمواد مغذی،فیتوپلانکتونها،زئوفلانکتونها، پلانکتونها،لاروها ،درشت کفزیان و نرمتنان و...تغذیه نموده و با افزایش جثه و وزن سختپوستان ، نوزاد خرچنگ ، قورباغه ،میگوها و بچه ماهی ها را شکار میکند و خصیصه شکار و رفتار تهاجمی نسبی این ماهی باعث شده از سایر خانواده کپور ماهیان متمایز گردد و با سیستمهای متنوع ماهیگیری محبوب مثل اسپینینگ طعمه مصنوعی و اسپینر و حتی فلای فیشینگ قابل صید باشد.
اما سوال ایجاست که بهترین و وسوسه انگیزترین طعمه برای صید ترفه های ایده آل چیست؟ دوستان انتخاب طعمه نسبت مستقیمی با مکان و شرایط محیط زیست،طعمه های بومی و طبیعی قابل دسترس ماهی و فصل صید دارد،برای مثال در رود ارس با توجه به الگوی تغذیه ماهی زردپر بهترین طعمه در تمام فصول اول شاه میگوی آب شیرین است و انتخاب دوم بچه ماهی و خرچنگ آرمی آب شیرین! و در رودخانه هایی که در حاشیه خود از درختان توت و انجیر برخوردارند در فصول ریزش میوه ها بهترین طعمه در این مناطق بشمار میرود و در سدهایی مثل سد سفید رود یا منجیل با توجه به الگوی تغذیه و تراکم بچه ماهی ها که غذای اصلی این ماهی در آن سد بشمار می رود ،بچه ماهی بهترین گزینه خواهد بود.
دوستانی که علاقمند به بکارگیری بویله ها(جوشانده ها) هستند می توانند در کنار مواد پایه از پودر انجیر ، توت خشک و بخصوص پودر ماهی و میگوی خشک به عنوان مکمل استفاده کنند که بی شک راندمان صید به اندازه طعمه های طبیعی که اشاره شد نخواهد بود.
در بعضی مناطق کشور ماهیگیران بومی در فصل تابستان از ملخ،شفیره سوسک درختی،کرم خاکی و ماگوت برای طعمه زنی بهره میگیرندکه میزان راندمان صید متوسطی را در بر خواهد داشت. دوستان توجه داشته باشید، اگر انگیزه شما صید ترفه های بالای 3 کیلوگرم است بهترین طعمه شاه میگوی آب شیرین و بچه ماهی بومی همان منطقه است!
بهترین شیوه های و سیستم صید ورزشی ماهی زردپر:
دوستان ماهی زردپر با سیستمهای صید متنوعی قابل صید است که اجمالا" به معرفی آنها میپردازم.
1.سیستم صید انتظاری با ریسه های کف خواب (اواسط اردیبهشت ماه تا اواخر آذر ماه)
2.سیستم اسپینینگ با طعمه مصنوعی و اسپینر(فقط اواسط اردیبهشت ماه تا اواسط شهریور ماه)
3.سیستم فلای فیشینگ(اواسط خردادماه تا اواخر مردادماه)
1.سیستم صید انتظاری با ریسه های کف خواب تخصصی:(slip sinker rig)
بهترین روش با راندمان صید بالا برای ماهی زردپر از میان سیستمهای معرفی شده روش صید انتظاری با ریسه های تخصصی کف خواب slip sinker rig (ریسه با وزنه لغزنده) است البته سیستمهای فیدر یا لجرینگ رودخانه ای هم با طعمه پاشی متمرکز یا فنرهای فیدر،در صید این ماهی کارساز است که اگر هدف ما صید ماهی ترفه ای باشد بهتره از روشی که اشاره خواهم نمود استقاده کنید..دوستان ماهی زردپر بسیار باهوش و محتاط است و باید در ساخت ریسه ها دقت کافی داشته باشید.اصول ساخت ریسه های کف خواب متداول کپوری در ساخت ریسه های زردپر نیز باید رعایت گردد البته با اندکی تغییرات! توجه داشته باشید که...
1.طول ریسه منشعب و لیدر در ریسه زردپری و صید ترفه های بالای 3 کیلوگرم حداقل باید 55 سانتی متر باشد و نسبت به سایز ماهی هدف تا یک متر و نیم هم قابلیت افزایش خواهد داشت.
(برای صید زردپرهای بالای 10 کیلوگرم طول ریسه 1.5 متر ایده ال خواهد بود)
2.با توجه به طعمه زنی طبیعی سایز و شکل قلاب متفاوت خواهد بود که سایز متداول برای صید ترفه های بالای 3 کیلوگرم 2 n و بالای 10کیلوگرم 1 n ( حتما" پایه بلند خاردار باشد)است.
3.با توجه به حساسیت بالای ماهی زردپر بهتره ار ریسه هایی با وزنه متحرک slip sinker rig (ریسه لغزنده کف خواب) استفاده کنید.
A.قلاب پایه بلند خاردار شماره 2
B.نخ منوی فلوروکربن شماره 50(برای 3تا7کیلوگرم) شماره 80 (بالای 7 کیلوگرم)
C.هرزگرد شماره 2 مات
D.دوراهی با سوکت و استاپر سیار(جهت ایجاد ریسه لغزنده)
E.وزنه سربی 120گرم (نسبت به دبی آب میتوانید کم یا زیاد کنید)
F.نخ پایه برید50 یا منوی 80 با تست حداقل 25 کیلوگرم
روش طعمه زنی:
دوستان ماهی زردپر به تازگی طعمه خیلی حساس است و کوچکترین بوی غیرطبیعی و گندیدگی ماهی را از بلعیدن طعمه منصرف خواهد کرد پس بهتر است اگر شاه میگو یا بچه ماهی قصد دارید طعمه بزنید حتما" این موضوع را مدنظر داشته باشید! روش استاندارد طعمه زنی در تصاویر برای تفهیم بهتر انعکاس داده شده است.....
2.سیستم اسپینینگ با طعمه مصنوعی (سافت بیت و جیگ هد): soft bait & jig head
در این روش پس از انتخاب مکان مناسب و استتار ، در حاشیه رودی مثل ارس مسافت 20 الی 30 متر پرتاب رو در نظر بگیرید و پس از پرتاب نسبت به عمق مکان و بستر مناسب 3 الی 5 ثانیه مکث ابتدایی داشته باشین، سپس فاصله ای رو که در نظر گرفتین به دو قسمت فرضی در ذهنتون تقسیم کنین بعد طبق تصویر زیر عمل کنید، فقط توجه داشته باشین که پس از کشش طعمه به فاصله فرضی 5متر از نقطه 2 به نقطه 3 ، در نقطه 3 مکث 3 ثانیه ای داشته باشین تا جیگ به نقطه ی 4 برسه بعد دوباره شروع به کشش مجدد کنید.سرعت کشش هم در حد یک متر در 3 ثانیه مناسب است فقط برای تحریک بیشتر ماهی به حمله ،هر چند ثانیه در حال کشش و جمع کردن نخ سعی کنید ضربات ریز و مختصری بصورت ریتمیک(2بار پی در پی) به طعمه در حال حرکت وارد کنید.
سیستم اسپینینگ با لوری شیرجه رو: spinning diver lure system
این روش هم یکی از روشهای ایده آلی که اسپینینگ کارها علاقه زیادی به این سبک طعمه ها دارند.در صورت اجرای صحیح موفقیت صید تضمین شده است! در این روش پس از پرتاب با توجه به شدت وجریان آب مکث ابتدایی چند ثانیه داشته باشین سپس با سرعت کمی بالاتر از کشش اسپینر قزل آلا شروع به کشش طعمه کنید فقط هر 5متر فرضی 3 الی 4 ثانیه مکث کنین تا طعمه به سطح آب نزدیک شود سپس همین عملکرد را طبق تصویر زیر دنبال کنید.
سیستم اسپینینگ آرام کشش با طعمه لوری و ماهی ژله ای:
SLOW SINKING SPINNING LURE
در این روش هم بعد از پرتاب فرضی 20 الی 30 متری این فاصله رو به 4 قسمت در ذهنتان تقسیم کرده سپس نسبت به جریان و عمق آب مکث ابتدایی 5 تا10 ثانیه ای رو رعایت کنید تا طعمه به عمق و بستر شیرجه برود ، سپس طبق تصویر زیر عمل کنید و پس از طی هر3 الی 5 متر یک مکث 2 ثانیه ای همرا با دو ضربه متوالی مختصر داشته باشید.
مواردی که هنگام ماهیگیری و صید ورزشی ماهی زردپر باید توجه داشت:
1. حساندام شنوایی در ماهی زردپر از گوش داخلی تشکیل یافته و توسط استخوانهای Weber با کیسه شنا در ارتباط بوده و موجب تقویت صدا می شود، بنابرین این ماهی از حس شنوایی بالایی برخوردار است و شما باید از ایجاد اصوات و حتی بلند صحبت کردن اجتناب بورزید!
2.با توجه به حس بینایی بالا در این ماهی(در حد قزل الا) بویژه هنگام صید به روش اسپینینگ سعی کنید از لباس استتاری مناسب استفاده کنید و زیاد نزدیک لبه آب تردد نداشته باشید و از انعکاس سایه خود در آب هم بپرهیزید!
3.هنگام به دام افتادن ماهی برای بیرون کشیدن ماهی از آب به هیچ وجه عجله نکنید و حتما" سعی کنید با کلاج دادن ماهی رو خسته کنید و حتما چاک مناسب هم همراه داشته باشید.
با آرزوی موفقیت روز افزون ....................ارادتمند شما مسعود تقی پور
در این وبلاگ سعی بر این میشود بهترین روش های صید ماهی های بومی ایران و همینطور مطالب و مقالات آموزشی جدید و نوین ماهیگیری ارئه شود