اطلاعات کاربردی پیرامون بکار گیری مواد افزودنی و اسانسها در ماهیگیری

دوستان عزیز در این پست به معرفی کامل انواع اسانسها و مواد افزودنی و نقش آنها در افزایش راندمان ماهیگیری می پردازم امیدوارم مورد استفاده علاقمندان قرار بگیره!

کلا" مواد افزودنی و اسانسها به چهار گروه تقسیم میشن:

1.اسانسهای شیمیایی

2.اسانسها و مواد افزودنی طبیعی 

3.افزودنی های روغنی

4.افزودنی های شیرین کننده

---

1.اسانسهای شیمیایی: امروزه بیشتر کمپانی های مطرح تولید کننده طعمه های ماهیگیری به ساخت ترکیبات و اسانسهای شیمیایی رو آوردن که بخصوص در صید کپور ماهیان تاثیر چشمگیری دارن !

تركيب هاي شيميايي اسانس ها را  بر اساس  مبدا بيوسنتز آنها به دو طبقه تقسيم میکنن:

1.       مشتقات ترپنها  كه از طريقه واكنش استات- اسيدمواليك بوجود مي آيند .

2.       ترکيبهاي عطري که از طريق اسيد شکميک و فنيل پروپانوئيد ساخته مي شوند.

اسانسهای شیمیایی تولید شده و موجود در بازارهای جهانی از تنوع زیادی برخوردارن ولی اسانهایی با طعم و بوی مشابه طبیعی بین ماهیگیران حرفه ای محبوبتره!! مثل اسانس بادام زمینی ،اسانس موز و بخصوص اسانس توت فرنگی !!!

اسانسهای کابردی مثل بتایین یا تری متیل گلسین وجود داره که در جیره طیور و ابزیان بکار میره و به علت بو و طعم مطبوع توسط ماهیگیرای حرفه ای به خمیر بویله سازی اضافه میشه!

در کشور خودمون  بعضی از اسانسها وارد شدن که اکثرا" ساخت کشور چین هستن! که من چند بار تست کردم که نسبت به قیمت ارزونشون بد هم نبودن!(عکس زیر)

نکته مهم و قابل توجه در استفاده از اسانسهای شیمیایی محدودیت مصرف و دز مصرفی مشخصه! دوستان توجه داشته باشند استفاده بیشتر از یک یا دو قطره در بویله ها و  1ccدر 500 گرم خمیر طعمه سازی تاثیر عکس داره و برای ماهیها زننده است! پس هنگام استفاده از این گروه اسانسها حتما" این موضوع رو رعایت کنین!

---

2.اسانسها و مواد افزودنی طبیعی :این گروه از اسانسها در کشور خودمون در تهیه طعمه پایه یا خمیر طعمه سازی مورد استفاده اکثر ماهیگیران قرار میگیره و تاثیر خوبی هم در صید انواع  ماهیهای بومی داره!!! مواد افزودنی طبیعی رایج عبارتند از پودر سیر، وانیل،زردچوبه،پودر شکلات ،عصاره تخمیر شده غلات،عصاره  وپودر یونجه ، شنبلیه و گشنیز، پنیر،کشک،شیر،پودر میگو ، پودر خون مرغ، ژله ها و عصاره طبیعی میوه ها و عصاره جیگر !!!استفاده این گروه از افزودنی ها و اسانسها هم نباید در حدی باشه که طعم و عطر مواد پایه(آرد گندم، ذرت ، سویا و...) رو مورد تاثیر قرار بده و به اصطلاح طعمشون رو گم کنه!!!

---

3.افزودنی های روغنی: افزودنی های روغنی نقش بسیار بسیار مهمی در جذب ماهی ها به طرف طعمه ی هدف دارن و ماهیگیرای حرفه ای این موضوع رو به خوبی میدونن!! دوستان کلا" روغنها نقش موثر و مکملی در انتشار طعم و عطر اسانسها در محیط زیر آب دارن و بخصوص استحکام و ماندگاری طعمه ها رو هم زیر آب بیشتر میکنن! دوستانی که بویله هاشون بعد خشک شدن ترک میخوره یا زود میشکنه به علت عدم بکارگیری روغن در خمیرشون هستش! بهترین و رایج ترین مواد افزودنی روغنی عبارتند از : روغن ماهی بخصوص روغن ماهی سالمون! روغن گل آفتابگردان، روغن سویا، روغن ذرت، کره ، روغن زیتون،روغن خرچنگ و میگو،روغن بادام زمینی ، فندق و گردو! دوستان میزان مصرف مواد روغنی بدون محدودیت هستش و در ترکیب مواد پایه حتی تا حد اشباح  هم میتونین ازشون استفاده کنین!

---

4.افزودنی های شیرین کننده: ماهیها هم مثل انسانها علاقه خاصی به مواد شیرین دارن و طبق تحقیقات یک موسسه در انگلستان مواد شیرین کننده  به تنهایی جذب ماهی ها رو به طرف طعمه هدف 10 برابر میکنن! پس بکارگیری مواد شیرین کننده در ترکیب مواد طعمه از ملزوماته و یکی از ارکان اصلی موفقیت در صیده !
بهترین و رایجترین مواد شیرین کننده عبارتند از: شکر،عسل و انواع مربا بخصوص مربای توت فرنگی و انجیر!
دوستان میزان مصرف بستگی به صید ماهی مورد نظر داره در کپور برای هر 500 گرم از مواد پایه یک قاشق پر شکر یا هر یک از مواد شیرین کننده مطرح شده کافیه  ! بیشتر از این حد برای ماهی زننده خواهد بود!!!

---

در آخر پیشنهاد من به دوستان عزیز اینه که سعی کنین همیشه ترکیب ایده ال رو در تهیه مواد طعمه سازی از مواد مطرح شده خودتون با روش آزمون و خطا کشف کنین اون موقعست که یافته شما ارزشمند خواهد بود و اصولا" جذابیت ورزش ماهیگیری به این کشفیاته!!!
                                                                               ارادتمند شما مسعود تقی پور

lاسپینر(مقاله ارسالی توسط دوست گرامی جناب آقای کاویان امینی)

اسپينر

بطوركلي طعمه ها شامل دو دسته مي باشند؛ Natural Baits يا طعمه هاي طبيعي و Artificial Baits يا طعمه هاي مصنوعي كه اسپينرها (با نام هاي لانسه، پرك،  پروانه) نيز جزء دسته دوم مي باشند.

هنگام جمع كردن اسپينر بايد بنا به نوع تيغه و شرايط آب اقدام نمود ولي در كل بهتر است آهسته جمع شود (1). در برخي منابع ذكر شده پس از 1 الي 2 متر جابجايي، سعي كنيد 2 ثانيه مكث كنيد تا طعمه مجدد به زير آب برود و اين روال را ادامه دهيد. توجه شود كه سرعت كشيدن لانسه ها بايد از قاشقك ها كندتر باشد ولي حركت دادن آن بايد با ظرافت بيشتري نسبت به قاشقك ها انجام شود.

قاشك ها تداعي كننده يك ماهي بيمار هستند كه اصطلاحاً در حال تلوتلو خوردن مي باشد. گو اينكه هرگز به قطعيت نمي توان در مورد رنگ لانسه ها اظهارنظر كرد اما طبق تجربه و منابع اينترنت، در آب هاي آرام و شفاف بهتر است از رنگ هاي سياه، برنجي لكه دار و مسي با اندازه 1 تا 3 استفاده شود، در آب هاي با جريان معمولي با وضوح ديد حدود 1 متر، از رنگ هاي قرمز، زرد، نارنجي، سبز، آبي و مشكي و اندازه 3 و 4 استفاده شود و براي آب هاي با جريان تندتر از رنگ طلايي، نقره اي با اندازه 4 و 5 استفاده شود، البته اين فرمول بيشتر براي استيل هد (نوع بزرگي از خانواده آزادماهيان شبيه قزل) كاربرد دارد. (2) دقت كنيد كه در آب هاي سرد سرعت ارائه طعمه را كمتر كنيد. خانواده آزادماهيان علاقه زيادي به مخفي شدن در لابلاي سنگ ها و صخره ها دارند بنابراين سعي كنيد در حوالي اين قسمت ها لانسه كشي كنيد و مراقب باشيد تا لانسه خود را از دست ندهيد و اگر پرتاب دقيقا در منطقه حمله آنها باشد، شك نكنيد كه حمله صورت خواهد گرفت. به شرطي كه لانسه خود را به نحو صحيحي حركت دهيد. به دليل اهميت موضوع مجدداً تاكيد مي كنم كه در آب هاي آرام و شفاف از لانسه سايز كوچكتر استفاده كنيد تا 1) نور تيغه آن، طعمه را بزرگتر از اندازه نشان نداده و 2) ظرافت بيشتر شده و لقمه مناسبي بنظر مي رسد. بخاطر داشته باشيد حتما از هرزگرد ريز استفاده كنيد تا هنگام پرتاب سه شاخ اسپينر كمتر به نخ و هرزگرد گير كند.

برخلاف آنچه بسياري از افراد مي گويند، توجه داشته باشيد كه بهترين زمان صيد قزل در زمستان در گرم ترين ساعت روز يعني 10 صبح تا 2 بعدازظهر مي باشد (3)، چه بسيار افرادي را ديده ام كه در زمستان براي صيد صبحگاهي قزل، سعي مي كنند با هم رقابت كنند و از روي سروكول همديگر بالا بروند و مكان را ملك شخصي خود مي دانند، جالب اينكه در بين آنها افراد محترم و مسني نيز وجود دارند كه شايد ايشان هم مثل اكثر ماهيگيران تصور مي كنند تكنيك هاي زمستاني و صيدهاي دم صبح و دم غروب هم مانند تابستان است!! و درست برعكس آن، در زمستان، افرادي را ديده ام كه سرظهر بدون عجله و با صبر و شكيبايي خاصي، بساط خود را پهن مي كنند و ساندويچي ميل مي كنند (عجب صفايي دارد صرف ساندويچ هاي ميان وعده در ماهيگيري خصوصاً با دست پخت همسر گرامي) و جالبتر اينكه بدون استرس و هيجان بيش از حد، يكي پس از ديگري صيد مي كنند و به قول آقاي صبوري در كتاب معروفش با گفتن خداروشكر راهي منزل مي شوند. درست است كه ماهيان خونسرد هستند و دماي بدن خود را با محيط سازگار مي كنند اما اين باعث نمي شود قانون فيزيك را زيرپا بگذاريم، سرما اگر بيش از حد باشد، تحرك را از هرجنبنده اي خواهد گرفت حتي ماهيان. قزل نيز جز ماهيان سردآبي است اما سرماي بيش از حد آب، فقط قزل هايي را به جنب و جوش وا مي دارد كه غذاي مناسبي نيافته اند و تقريباً گرسنه هستند يا محيط زندگيشان فاقد منابع غذايي زيادي است. به همين علت در زمستان، ساعتهايي كه ذكر شد (10 صبح الي 2 بعدازظهر) بهترين زمان براي صيد قزل مي باشد كه درواقع بهترين درجه آب براي قزل ها مي باشد. در پرانتز عرض كنم كه همينك حدود 10 روز است كه درجه هواي تهران را در سايت بصورت لحظه اي چك مي كنم و نتيجه آن: بيشترين دماي هوا در ساعت 4 بعدازظهر مي باشد و بازهم در ادامه توضيحات دوستمون ابراهيم (يادش بخير وبلاگ خوبي داشت) در مورد اينكه آب رساناي خوبي براي انتقال گرما نيست، هنگام بالا رفتن ناگهاني درجه هوا، تغيير ناگهاني در عمق آب رخ نمي دهد و فقط سطح بالايي آب با درجه هوا تطبيق سريعتري مي يابد (نه خيلي سريع). برگرديم به رنگ تيغه هاي لانسه ها؛‌ نام بردن دقيق يك رنگ براي يك نوع ماهي اشتباه بزرگي است !!!

رنگ تيغه هاي لانسه بايد در وهله اول با تجربه و سپس با نوع ماهي، شرايط محيط، دماي محيط، رنگ آب و از همه مهمتر موجودات درون آن مطابق باشد. تيغه هاي لانسه به چند نوع تقسيم بندي مي گردند، مهم ترين و مرسوم ترين آنها عبارتند از Willow Leaf (برگ بيد)، Colorado، Indiana، French و Inline. هركدام سرعت خاصي دارند و تحت زاويه خاصي مي چرخند، البته با كمي دستكاري در حلقه اتصال و حتي لبه هاي تيغه نيز مي توانيد تغييراتي در حالت چرخش پديد آوريد ولي هنگامي اين عمل را انجام دهيد كه لانسه شما آسيب ديده باشد يا به شكل مطلوب اوليه جوابگو نباشد. به خاطر داشته باشيد هرچه عمق تيغه يا Depth of Cup بيشتر باشد، سرعت چرخش نيز بيشتر خواهد شد. مثلاً در برگ بيدي ها 2 نوع تيغه با 2 سرعت چرخش وجود دارد؛ يكي تقريباً مسطح و ديگري عميق كه تفاوتشان در سرعت چرخش مي باشد. برگ بيدي ها؛ عموماً براي اردك ماهي، Bass (نوعي ماهي خاردار دريايي) و كلاً ماهيان شكارچي بزرگ استفاده مي شود، چرخش اين تيغه با زاويه 30 درجه، بسيار سريع است و بايد سريع كشيده شود، ديد خوب از كناره ها، ديد ضعيف از جلو و عقب، با صداي ويبره كافي (البته در مورد برگ بيدي هاي بدون ويبراتور)، با فركانس صداي بالا، مقاومت كم در برابر آب و جهت مناطق عميق كاربرد دارد البته اين وحي منزل نيست و در مناطق كم عمق نيز كاربرد دارد، اين تيغه بيشتر براي آب هاي نسبتاً روشن كاربرد دارد و بهترين استفاده آن در مناطقي با پوشش گياهي زياد مي باشد. تيغه كلرادو Colorado؛ كمي كندتر از برگ بيدي ها مي چرخد، اين تيغه در آب صدايي مانند شلپ شلپ ايجاد مي كند، مقاومت آن در برابر آب بيشتر است (4) اين تيغه در آب هاي كم عمق، آب هاي تاريك و كثيف، شب ها و آب هاي سرد و آرام كاربرد دارد با زاويه اي 60 درجه و با صداي ويبره زياد كه باعث مي شود ماهيان از فواصل دورتر آنرا تشخيص دهند، سرعت چرخش كم، با ديدي ضعيف از كناره ها توسط ماهي، با ديدي خوب از جلو و عقب و با فركانس صداي كم ارائه مي شود، بهتر است آنرا با سرعت كمتري بكشيد (5) در روش هاي ترولينگ يا كشيدن توسط قايق نيز بيشتر استفاده مي شود. تيغه هاي اينديانا Indiana؛ چيزي مابين اين دو تيغه عمل مي كند؛ در عمق متوسط، چرخش با زاويه 45 درجه حول محور، ديد از طرفين نسبتاً خوب، ديد از جلو و عقب نسبتاً خوب، مقاومت متوسط در برابر آب، صداي ويبره متوسط، سرعت چرخش متوسط و با فركانس صداي متوسط. به اين تيغه همه كاره مي گويند. تيغه هاي French كه در بازار ايران معمول تر و بيشتر يافت مي شوند داراي چنين صفاتي مي باشند: كاربرد در آب هاي كم عمق و رودخانه ها، چرخش با زاويه 45 درجه حول محور، ديد از كليه جهات نسبتاً خوب، مقاومت كم در مقابل آب، صداي ويبره ضعيف، چرخش سريع تيغه و با فركانس صداي توليدي متوسط.   دو تيغه ها: اگر در مناطقي با پوشش گياهي ماهيگيري مي كنيد، استفاده از تركيب 2 تيغه برگ بيدي و يا تركيب يك تيغه كلرادو و يك تيغه برگ بيدي، فوق العاده جواب خواهد داد. اگر آب منطقه، سياه و يا كمي كثيف است، از تركيب يك تيغه كلرادو و سپس برگ بيدي و يا از تركيب 2 تيغه كلرادو استفاده كنيد (6).   قانون كلي: در آب هاي تيره از تيغه هاي پرصدا و در آب هاي شفاف از تيغه هاي با انعكاس نور زيادتر استفاده كنيد. تيغه هاي تخت يا با تحدب كمتر را آهسته تر بكشيد (7). در مورد رنگ پولك يا تيغه لانسه هيچ وقت نمي توان با قطعيت كامل اظهارنظر نمود اما آنچه قطعي است اينكه سه رنگ طلايي، نقره اي و مسي را هميشه همراه داشته باشيد. از تيغه هاي مسي براي آب هاي گلي استفاده كنيد. جهت اطلاعات بيشتر در مورد فركانس صداهاي ناشي از چرخش تيغه ها در زير آب، به سايت mepps.com مراجعه فرمائيد.

برندهاي معروف توليد اسپينر: Panther Martins, Rooster Tails, Blue Fox, Mepps ساير اطلاعاتي كه ارائه نشده است در سايت ها و وبلاگها موجود است.

در نهايت: در رودخانه ها از French و Colorado و در درياچه ها از Willow Leaf استفاده كنيد.

  

 

منابع:

(1)   steelheader.net

(2)   همان منبع

(3)     iowadnr.gov/Fishing

(4)   bassfishingandcatching.com

(5)   canadian-fish-and-fishing-tackle.com

(6)   lunkerlure.com

(7)   b4bfishing.com.au

                                                                             با احترام كاويان اميني اسفند 91